KUALA LUMPUR – Selepas 58 tahun pembentukan Malaysia, Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) akhirnya telah menjadi sebahagian daripada Perlembagaan Persekutuan.
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak) Datuk Seri Dr Maximus Ongkili berkata kejayaan pindaan perlembagaan di Dewan Rakyat pada Selasa itu sebagai bersejarah dan memecah laluan untuk negara ini dan Sabah dan Sarawak khususnya.
“Dengan pindaan Perkara 1(2) dan 160(2) MA63, ia akan termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan dan menjadi rujukan asas hak-hak Negeri Borneo Sabah dan Sarawak dalam Persekutuan Malaysia.
“Sebelum ini, hak dan keistimewaan kedua-dua Negara hanya boleh dirujuk sebagai dokumen pra-perlembagaan, bukan sebagai hak perlembagaan.
“Dengan pindaan yang amat berharga itu, semua dokumen praperlembagaan seperti Perjanjian Malaysia, Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC), Suruhanjaya Cobbold, malah 20 dan 18 Perkara kini boleh disebut secara langsung sebagai undang-undang dan perlembagaan kerana ini semua lampiran Akta Malaysia dan Perjanjian Malaysia.
Ini sememangnya satu kejayaan besar perundangan sejarah,” katanya dalam sebuah kenyataan hari ini.
Maximus menyatakan bahawa beliau sedar terdapat ramai penentang politik yang cuba berhujah seolah-olah tiada apa-apa lebih yang mampu dicapai daripada pemindaan kedua-dua Perkara itu.
“Mereka terperangkap dengan keinginan mudah untuk mendapatkan apa yang dipanggil sebagai status sama rata untuk Sabah dan Sarawak.
“Sudah tentu, ini penting. Tetapi mereka lupa matlamat utama untuk memastikan Perjanjian Malaysia menjadi sebahagian daripada Perlembagaan Persekutuan.
“Hanya dengan pencapaian itu, dokumen sejarah utama 20 Perkara, Suruhanjaya Cobbold, dan IGC akan mendapat nilai sebenar mereka sebagai suatu asas undang-undang untuk memperjuangkan hak rakyat Sabah dan Sarawak.
“Ini termasuk menuntut status sama rata jika jaminan ini ada dalam Dokumen MA63, IGC atau Cobbold,” jelas Ongkili, yang juga Presiden Parti Bersatu Sabah (PBS).
Hak dan jaminan seperti minyak dan gas, kemajuan ekonomi terutamanya dalam bidang infrastruktur, pendidikan, kesihatan, agama, budaya dan hak anak negeri, keselamatan, teknologi digital, dan lain-lain kini tidak boleh diabaikan oleh Kerajaan Persekutuan.
“Inilah yang telah didakwa dan diterangkan oleh PBS kepada anak muda dan rakyat Sabah sejak 36 tahun lalu sejak penubuhannya,” kata Ongkili.
Ahli Parlimen Kota Marudu itu turut mendedahkan bahawa banyak parti Sabah turut berjuang atas platform yang sama cuma tidak banyak pihak yang melihat keperluan sebenar untuk memastikan hak rakyat dilindungi di bawah Perlembagaan.
“Hal ini bukannya untuk menyeraikan hak sejarah dan tuntutan politik semata-mata tetapi sememangnya perjuangan nenek moyang kita untuk direkod dan didokumenkan…
“Sebagai ketua Hal Ehwal Sabah dan Sarawak dalam Kabinet, pasukan saya di Jabatan Perdana Menteri merakamkan penghargaan kami atas kepimpinan, ruang politik, dan input intelektual yang diberikan oleh bekas Perdana Menteri Tan Sri Mahiaddin Yassin.
“Dan juga kepada perdana menteri sekarang, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob yang terus memberikan kepimpinan dan ruang untuk memastikan hasrat dan cita-cita kita untuk memastikan MA63 menjadi sebahagian daripada Perlembagaan Persekutuan. Kerana apabila itu selesai, tiada siapa yang boleh merampas MA63 daripada rakyat Sabah dan Sarawak.
“Saya masih ingat pada Mac tahun lepas, apabila saya ditawarkan pekerjaan oleh Mahiaddin untuk mengetuai portfolio Hal Ehwal Sabah dan Sarawak, beliau berkata: “Max, PH (Pakatan Harapan) cuba meminda Perkara 1(2) tetapi gagal.
“Anda sepatutnya cuba bentangkan sekali lagi, tetapi kali ini, bincang dengan Sarawak untuk memastikan Perjanjian Malaysia masuk ke dalam Perlembagaan Persekutuan melalui pindaan kepada Perkara 160(2). Jika anda fikir anda boleh mendapatkan nombor dan undi, Kabinet akan kembalikan awak sepanjang jalan,” katanya.
Maximus berkata apabila Ismail Sabri memegang jawatan perdana menteri pada 21 Ogos 2021, semasa mesyuarat Kabinet pertamanya, beliau mengumumkan bahawa semua usaha sedia ada mengenai MA63, yang berkaitan dengan hak Sabah dan Sarawak, akan terus diteruskan di bawah kepimpinannya.
“Kerana dua pemimpin inilah kita dapat mencapai pindaan perlembagaan semalam…
“Kami juga ingin mengiktiraf peranan dan sumbangan Ketua Menteri Sabah dan Sarawak, Datuk Seri Hajiji Noor dan Tan Sri Abang Johari Openg yang masing-masing begitu komited untuk memastikan ahli parlimen dari kedua-dua negeri menyokong sepenuhnya pindaan itu,” katanya.
Beliau mendedahkan bahawa banyak pertemuan telah dianjurkan oleh kedua-dua BHESS dan Bahagia Hal Ehwal Undang-Undang (BHEUU )dengan Ahli Parlimen dan ADUN Sabah dan Sarawak, dan mereka sangat menyokong malah berjanji untuk membawa penjelasan itu ke kawasan masing-masing.
“Kami juga berterima kasih kepada semua pemimpin parti politik di Parlimen – Perikatan Nasional, Barisan Nasional, dan PH, serta ahli parlimen bebas yang mengundi…
“Jawapannya bercakap untuk dirinya sendiri. Jumlahnya melebihi majoriti 2/3 yang diperlukan. Tidak ada undi lawan; hanya 20 Ahli Parlimen yang tidak hadir,” kata Ongkili.
Beliau menambah bahawa ucapan ahli Parlimen bukan kerajaan juga sangat menyokong keperluan untuk memastikan bahawa dengan kemasukan MA63 dalam Perlembagaan Persekutuan, kini terdapat asas undang-undang untuk membangunkan Sabah dan Sarawak pada kadar dan tahap kemajuan yang sama seperti Semenanjung Malaysia.
“Tetapi, sudah tentu, tugas utama sekarang ialah memastikan syarat perjanjian MA63 akan dilaksanakan. Saya yakin pindaan perlembagaan akan mengukuhkan Persekutuan kerana Kerajaan Persekutuan dan kerajaan Sabah dan Sarawak bekerjasama lebih erat serta menyampaikan hak dan keistimewaan yang terkandung dalam MA63,” katanya.
