KOTA KINABALU, SABAH – Timbalan Ketua Menteri I Sabah, Datuk Seri Dr Jeffrey G Kitingan berkata negeri tidak boleh hanya bergantung kepada pengiraan dan tafsiran kerajaan Persekutuan dalam menuntut hak 40 peratus dalam Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Sebaliknya, beliau berkata Sabah mesti membangunkan cadangan komprehensifnya sendiri dengan membentangkan pengiraan sendiri.
“Ini bukan semata-mata fiskal tetapi penegasan hak dan pemahaman kita tentang keperluan dan sumbangan unik negara kita.
“Walaupun mungkin terdapat perbezaan dalam pengiraan antara kerajaan Persekutuan dan Kerajaan, jumlah akhir yang perlu dibayar balik kepada Sabah bergantung kepada dua faktor kritikal iaitu keperluan negeri kita dan kedudukan kewangan Kerajaan Persekutuan.
“Oleh itu, di samping menggambarkan hasil yang diperolehi oleh kerajaan Persekutuan dari Sabah, adalah mustahak kita juga menyatakan keperluan kewangan negeri kita,” katanya dalam sebuah kenyataan.
Jelasnya, pendekatan dua dalam satu itu akan memastikan penyelesaian akhir yang adil dan mencerminkan hak Sabah yang sah.
“Bahagian hasil 40 peratus harus merangkumi semua cukai pendapatan dan korporat daripada semua syarikat yang menjalankan perniagaan di Sabah.
“Ini termasuk penyumbang utama seperti Petronas, serta duti kastam, hasil daripada agensi seperti JPJ, syarikat perladangan dan minyak, dan dividen yang diterima oleh Kerajaan Persekutuan daripada entiti seperti Petronas.
“Adalah penting untuk mempunyai pemahaman yang menyeluruh tentang aliran hasil yang pelbagai ini untuk memastikan bahagian Sabah dikira dengan tepat dan diperuntukkan secara adil.
“Walaupun terdapat hak hasil lain di bawah Perlembagaan Persekutuan yang sepatutnya dituntut oleh Sabah, tumpuan semasa adalah untuk menyelesaikan isu bahagian hasil 40 peratus.
“Ini adalah langkah kritikal ke arah menegaskan hak kita dan memastikan Sabah menerima haknya,” tambahnya.
Beliau turut mencadangkan agar Institut Kajian Pembangunan (IDS) menerajui penyelarasan dan terlibat dalam perbincangan yang meluas dengan semua pihak berkepentingan yang berkaitan untuk memastikan pendekatan holistik dan bermaklumat.
“Berikutan perbincangan ini, IDS harus menyediakan Kertas Kabinet untuk pertimbangan Kerajaan Sabah.
“Atas kapasiti saya sebagai Timbalan Ketua Menteri, saya komited untuk memberikan bimbingan dan sokongan kepada IDS dalam tugas penting ini,” katanya.
Dalam pada itu, beliau berkata tidak wajar bagi Ahli Parlimen Penampang Datuk Ewon Benedick bercakap bagi pihak seluruh negeri Sabah dalam memperjuang hal 40 peratus tersebut.
“Kerajaan negeri terbuka kepada cadangan dan akan mempertimbangkan semua cadangan bagaimana untuk menyelesaikan isu ini.
“Penyelesaian yang paling berdaya maju akan dipilih untuk dibentangkan sebagai pendirian rasmi negeri.
“Objektif kita adalah untuk memastikan Sabah menerima jumlah yang adil dan saksama yang benar-benar mencerminkan sumbangan dan keperluan negeri kita.
“Usaha ini bukan sahaja untuk mendapatkan sumber kewangan; ia adalah mengenai menegakkan prinsip federalisme, keadilan, dan menghormati perjanjian yang telah membentuk negara kita,” katanya.
