KOTA KINABALU: Sabah perlu memberi tumpuan kepada pembangunan industri yang mampu menjana kargo secara mampan, bukan sekadar berusaha menarik lebih banyak kapal untuk singgah di pelabuhan negeri ini.
Timbalan Pengerusi Chartered Institute of Logistics and Transport (CILT) Seksyen Sabah, Ts. Mohd Faizal Malik berkata, persinggahan kapal pada asasnya didorong oleh kewujudan kargo, aliran perdagangan dan peluang komersial, bukannya infrastruktur pelabuhan semata-mata.
Menurutnya, pendekatan terhadap pembangunan pelabuhan dan kesalinghubungan maritim Sabah perlu bermula dengan mengenal pasti industri yang mampu menghasilkan kargo sebelum menentukan perkhidmatan perkapalan yang diperlukan untuk mengangkutnya.
“Kargo membawa kapal. Industri pula menghasilkan kargo,” katanya sambil menegaskan pembangunan pelabuhan perlu diselaraskan rapat dengan strategi perindustrian Sabah.
Mohd Faizal berkata, ukuran kejayaan juga perlu beralih daripada sekadar jumlah persinggahan kapal kepada jumlah, nilai dan kemampanan kargo yang bergerak melalui pelabuhan negeri.
Katanya, Sabah mempunyai potensi besar dalam sektor seperti pemprosesan hiliran minyak sawit, biojisim dan tenaga boleh diperbaharui, pemprosesan makanan dan agro, perikanan dan logistik rantaian sejuk, pembuatan halal serta industri berkaitan tenaga.
“Industri-industri ini bukan sekadar menggunakan tanah perindustrian. Ia mewujudkan aktiviti import, eksport, penyimpanan, pengangkutan darat, pergudangan, pengendalian dan perkhidmatan marin yang seterusnya menjana permintaan terhadap persinggahan kapal,” katanya.
Beliau berkata pendekatan itu amat penting bagi hab perindustrian seperti Kluster Perindustrian Minyak Sawit (POIC) Lahad Datu, yang menurutnya perlu menyepadukan pembangunan pelabuhan dan kawasan perindustrian sebagai satu ekosistem komersial.
Mohd Faizal berkata, tawaran kepada pelabur juga tidak seharusnya terhad kepada penyediaan tanah perindustrian, tetapi perlu merangkumi akses yang boleh dipercayai kepada bahan mentah, kemudahan pemprosesan, penyimpanan, logistik, perkhidmatan pelabuhan serta pasaran eksport.
“Pelabur akan bertanya sama ada bahan mentah boleh dibawa masuk dengan lancar dan sama ada produk siap boleh dieksport secara kompetitif. Di situlah terletaknya nilai sebenar sesebuah pelabuhan perindustrian,” katanya.
Menurutnya, pelabuhan kini semakin bersaing sebagai sebahagian daripada keseluruhan rantaian bekalan dan bukannya sekadar bersaing sesama pelabuhan.
Justeru, daya saing Sabah perlu dilihat melalui gabungan faktor termasuk tanah, utiliti, tenaga kerja, keupayaan industri, logistik, infrastruktur pelabuhan, kesalinghubungan perkapalan dan akses kepada pasaran.
Sehubungan itu, Mohd Faizal mencadangkan Sabah mempertimbangkan pembangunan Strategi Pembangunan Kargo Seluruh Negeri bagi mengenal pasti sumber kargo berpotensi serta menentukan keperluan infrastruktur dan perkapalan untuk menyokongnya.
Katanya, strategi berkenaan perlu memetakan industri, jumlah kargo, lokasi asal dan destinasi, faktor bermusim, mod pengangkutan, jenis kapal, pelabuhan, keperluan infrastruktur serta potensi hasil.
Bagi POIC Lahad Datu, beliau berkata penilaian boleh merangkumi potensi kargo di koridor perindustrian pantai timur Sabah dan hubungannya dengan pasaran di rantau BIMP-EAGA.
“Daripada menunggu syarikat perkapalan memberitahu kita kargo apa yang mereka ada, kita sepatutnya bermula daripada peluang pelaburan industri dan mengenal pasti kargo yang boleh kita wujudkan,” katanya.
Mohd Faizal turut menekankan keperluan penyelarasan lebih rapat antara agensi kerajaan, pengendali pelabuhan, pemaju taman perindustrian, pelabur, pengilang, syarikat logistik dan syarikat perkapalan.
“Perancangan pelabuhan mesti menjadi sebahagian daripada dasar perindustrian. Dasar perindustrian mesti mengambil kira logistik dan dasar logistik pula mesti mengambil kira kesalinghubungan maritim. Ketiga-tiga elemen ini tidak boleh dibangunkan secara berasingan,” katanya.
Beliau berkata matlamat akhirnya adalah untuk mengubah pelabuhan Sabah daripada sekadar aset infrastruktur kepada platform ekonomi yang menghubungkan industri dengan pasaran serantau dan antarabangsa.
“Daripada mengukur cita-cita kita berdasarkan berapa banyak kapal yang mampu kita tarik, kita seharusnya mengukurnya berdasarkan berapa banyak aktiviti ekonomi yang mampu kita wujudkan sehingga kapal-kapal itu mahu datang,” katanya.
