KOTA KINABALU: Usahawan Sabah yang mahu menembusi pasaran nasional dan serantau perlu memiliki pelan yang jelas, pengurusan mantap serta pasukan berkebolehan kerana pembiayaan sahaja tidak menjamin pertumbuhan perniagaan yang mampan.
Presiden Dewan Perdagangan Malaysia–China (MCCC) Sabah, Datuk Dexter Lau, berkata usaha mendapatkan modal perlu disertai persediaan menyeluruh bagi memastikan syarikat mampu berkembang dan kekal berdaya saing.
Beliau yang juga Ahli Jawatankuasa Eksekutif Federation of Public Listed Companies Berhad (FPLC) dan Pengarah Eksekutif Kim Teck Cheong Consolidated Berhad (KTC) berkongsi pandangan itu pada sesi forum Kembara Borneo 2026 – Sabah, pada 14 Oktober 2026.
Menurut beliau, usahawan tidak seharusnya terlalu tertumpu kepada usaha mendapatkan dana atau sekadar meniru kejayaan individu lain kerana setiap perniagaan mempunyai cabaran, kekuatan dan keupayaan tersendiri.
“Anda mesti mempunyai pelan yang jelas,” katanya.
Beliau menegaskan bahawa pemilik perniagaan perlu memahami hala tuju syarikat serta cara melaksanakan perancangan tersebut sebelum mencari modal tambahan.
Katanya, pelan yang realistik dan asas perniagaan yang kukuh lebih berupaya menarik perhatian institusi kewangan, pelabur serta rakan strategik.
Syarikat juga perlu membina nilai dan menunjukkan keupayaan melaksanakan rancangan, bagi meyakinkan pelabur bahawa pembiayaan yang diperoleh dapat digunakan dengan berkesan.
Program anjuran Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) dan Capital Markets Malaysia (CMM) itu menghimpunkan pemimpin perniagaan serta pemain pasaran modal untuk membincangkan peluang pertumbuhan dan pilihan pembiayaan perusahaan tempatan.
Sesi panel bertajuk “Building Sabah’s Next Growth Champions: Capital, Scale and Market Access” dikendalikan oleh Ahli Jawatankuasa Penasihat Pasaran Modal (CMAC), Tan Sri Andrew Sheng, dengan Pengarah Urusan SC, Datin Paduka Azalina Adham, turut tampil sebagai ahli panel.
Berkongsi pengalaman KTC berkembang daripada sebuah syarikat berpangkalan di Sabah kepada kumpulan perniagaan dengan rangkaian di seluruh negara, Dexter menekankan kepentingan memahami angka dan prestasi sebenar syarikat.
Ini termasuk sumber pendapatan, margin keuntungan kasar, kos operasi, kos pembiayaan serta keuntungan bersih, selain kedudukan pesaing dan individu utama yang memacu perniagaan.
Beliau berkata kestabilan tenaga kerja dan pasukan pengurusan turut menjadi faktor penting untuk mengekalkan pertumbuhan.
Kehilangan kakitangan utama atau kegagalan pengurusan menyesuaikan diri dengan keperluan perniagaan boleh mengganggu operasi serta menimbulkan kebimbangan dalam kalangan pelabur.
Menurut beliau, pelabur bukan sekadar melihat unjuran pertumbuhan atau jumlah dana yang diperlukan, tetapi turut menilai konsistensi perancangan, operasi dan pengurusan syarikat.
Mengimbas persediaan KTC untuk penyenaraian awam, Dexter berkata proses tersebut melibatkan penelitian mendalam serta pelbagai siri penilaian dan pertanyaan daripada SC.
Walaupun mencabar, proses itu mendorong syarikat menilai semula amalan perniagaan, memperkukuh kepimpinan dan menambah baik pengurusan operasi.
Katanya, pengalaman tersebut membantu membina organisasi yang lebih kukuh serta menyediakan asas bagi pengembangan berterusan, termasuk aspirasi pertumbuhan di peringkat serantau.
Beliau menjelaskan bahawa penyenaraian awam bukan sekadar kaedah mengumpul modal, malah membantu meningkatkan disiplin, akauntabiliti dan tadbir urus korporat melalui struktur pengurusan yang lebih sistematik.
Dexter turut menggalakkan usahawan Sabah memanfaatkan platform seperti Kembara Borneo untuk berinteraksi dengan pengawal selia dan profesional pasaran modal.
Menurut beliau, bimbingan serta rangkaian industri dapat membantu pemilik perniagaan mengenal pasti kelemahan operasi, memahami jangkaan pelabur dan membuat persediaan sebelum mendapatkan pembiayaan.
Kembara Borneo 2026 – Sabah bertujuan meningkatkan kesedaran perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) serta syarikat pertengahan mengenai pembiayaan melalui pasaran modal, di samping menyokong pertumbuhan dan daya saing mereka.
Sementara itu, Andrew menekankan kepentingan membina rangkaian hubungan merentas industri dan rantau bagi membuka peluang kerjasama baharu.
Beliau berkata syarikat Sabah mempunyai peluang untuk berhubung dengan pasaran global, dengan hubungan strategik berupaya membuka ruang kepada kerjasama dan peluang komersial yang lebih luas.
