KOTA KINABALU, SABAH – Naib Presiden Parti Keadilan Rakyat (PKR) Awang Husaini Sahari memuji visi Ketua Menteri Sabah Datuk Seri Hajiji Noor untuk meletakkan pelancongan di bawah senarai negeri melalui Perkara Residual.
Katanya, Perkara 77 Perlembagaan Persekutuan menyatakan bahawa Residual List adalah sebarang topik yang tidak terkandung dalam Jadual Kesembilan dianggap berada di bawah negeri.
“Pelancongan tidak pernah disentuh dalam Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) tetapi ditambah pada 1992 sebagai Senarai Persekutuan.
“Kita mesti mempunyai kawalan penuh ke atas pelancongan dan tidak bebas mengeluarkan sebarang arahan yang disokong oleh undang-undang.
“Dalam hal ini, semua parti politik, syarikat perniagaan dan rakyat Sabah secara keseluruhannya harus bersatu menyokong pendirian berani Hajiji.
“Pelancongan merupakan penyumbang ketiga terbesar kepada ekonomi Sabah, dengan 2.6 ketibaan pelancong pada 2023 dan menyokong lebih 80,000 pekerjaan. Adalah penting bagi Sabah untuk mengawal sepenuhnya bidang kuasa pelancongannya,” katanya dalam satu kenyataan.
Awang Husaini turut memuji Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Sabah Datuk Christina Liew dan bekas Ketua Menteri Tan Sri Chong Kah Kiat kerana memartabatkan sektor pelancongan Sabah.
“Chong Kah Kiat dan Christina telah melakukan tugas yang luar biasa mengikut kemampuan mereka dalam meneruskan program Sabah-Malaysia My Second Home (S-MM2H) kami secara konsisten.
“Menteri Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan Persekutuan (MOTAC) Datuk Seri Tiong akhirnya bersetuju untuk memperkasakan Sabah dan Sarawak (SS) dengan kawalan penuh untuk menjalankan program residen asingnya sendiri.
“Arahan ini nampaknya merupakan keputusan pentadbiran kerana ia meliputi kuasa negeri untuk memproses permohonan dengan kawalan penuh penguatkuasaan dan pelesenan kepada ejen pelancongan.
“Selain itu, ejen berlesen persekutuan perlu mendapatkan lesen khas daripada pihak berkuasa negeri dan mematuhi terma dan syarat jika mereka ingin menyertai SS-MM2H.
“Chong dan Christina dengan berkesan menggunakan visi, perancangan strategik dan memaksimumkan sumber asli telah membawa Sabah ke tahap yang lebih tinggi dalam pelancongan dan menyumbang berbilion-bilion kepada tabung negeri,” katanya.
Bagaimanapun, beliau mengimbas kembali perpecahan antara pihak berkuasa persekutuan dan autonomi negeri dalam mengawal selia pelancongan di SS sejak 1994 apabila pelancongan ditambah sebagai item baharu 25A ke Senarai Persekutuan dalam Jadual Kesembilan.
Justeru, katanya, adalah penting untuk ditekankan bahawa urusan pelancongan SS mestilah di bawah bidang kuasa SS.
Sarawak baru-baru ini bertekad untuk Putrajaya meletakkan pelancongan di bawah Senarai Serentak (senarai 111) Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan.
Bagaimanapun, Sabah mengambil pendirian berbeza dengan mencadangkan Perkara 25A dikeluarkan daripada Senarai Bersama dan meletakkannya sebagai Senarai Sisa.
Pendirian akhir kedua-dua negeri akan dibentangkan di Jawatankuasa Teknikal Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 untuk tindakan selanjutnya.
Ini berikutan desakan pindaan untuk autonomi yang lebih besar dan kawal selia oleh Motac untuk melepaskan kuasa pelancongan di banyak kawasan yang dipertikaikan kepada SS, termasuk Cukai Pelancongan untuk mengelakkan konflik yang berpotensi pada masa hadapan.
