MOHON MASA 5 MINIT UNTUK BACA.
SURAT TERBUKA UNTUK RAKYAT SABAH.
KOTA KINABALU – Sampai bila rakyat Sabah harus menanggung implikasi kewangan akibat keputusan dasar pemimpin terdahulu? Ketika kerajaan Gabungan Rakyat Sabah (GRS) bertungkus-lumus menyelesaikan isu bekalan air melalui pembinaan beberapa Loji Rawatan Air (LRA) utama, rakyat Sabah berdepan liabiliti RM315.2 juta bagi melunaskan tuntutan ganti rugi (pampasan) susulan keputusan penamatan kontrak di bawah pentadbiran Datuk Seri Shafie Apdal pada 2018.
RM315.2 juta adalah wang rakyat Sabah yang sepatutnya boleh digunakan untuk pembangunan dan kebajikan. Shafie Apdal ketika itu merupakan Ketua Menteri Sabah, manakala Peter Anthony memegang portfolio Menteri Pembangunan Infrastruktur Sabah.
Tindakan menamatkan kontrak secara pramatang terhadap syarikat pemegang konsesi 58 loji rawatan air tanpa pelan kontinjensi telah membawa kepada saman mahkamah yang akhirnya membebankan pembayar cukai.
Persoalannya, apakah RM315.2 juta ini boleh dimanfaatkan dengan lebih baik untuk rakyat Sabah?
1. Bantuan Tunai Kepada Rakyat Sabah
Berdasarkan rekod demografi Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), jumlah warganegara di Sabah dianggarkan sekitar 2.74 juta hingga 2.76 juta orang daripada keseluruhan populasi 3.76 juta.
Jika RM315.2 juta diagihkan kepada setiap warganegara Sabah, jumlahnya sekitar RM115 seorang atau RM575 bagi sebuah keluarga lima orang. Nilai ini menunjukkan betapa besarnya RM315.2 juta jika dimanfaatkan secara langsung untuk rakyat.
2. Memulihkan Infrastruktur Air – NRW 56%
Sabah berdepan kadar Air Tidak Terhasil (Non-Revenue Water – NRW) sekitar 56%. Dana RM315.2 juta boleh dimanfaatkan untuk menggantikan ratusan kilometer paip asbestos simen (AC) yang uzur, membaiki kebocoran serta meningkatkan sistem agihan air.
Dana tersebut juga boleh digunakan untuk sistem meter pintar zon (district metering) dan penguatkuasaan terhadap kecurian serta penyambungan air haram yang menjejaskan tekanan bekalan kepada pengguna sah.
3. Pendidikan & Kebajikan Belia
RM315.2 juta juga berupaya membantu lebih 10,000 graduan belia Sabah daripada golongan B40 melalui skim pelepasan bersasar atau pelunasan pinjaman PTPTN.
Sebahagian dana itu juga boleh digunakan untuk mempercepatkan pembinaan semula dan menaik taraf puluhan sekolah daif di kawasan luar bandar Sabah.
4. Kemudahan Awam Luar Bandar
Dana tersebut mampu membiayai penurapan dan penaiktarafan beratus kilometer jalan kampung serta jalan rosak di kawasan pedalaman.
Berdasarkan anggaran kos siling semasa, RM315.2 juta juga berpotensi membiayai sekitar 3,500 unit Rumah Mesra SMJ untuk membantu golongan miskin dan miskin tegar memiliki kediaman lebih baik.
5. Isu Kontraktor Baharu Yang Tidak Kompeten
Pelantikan Syarikat Tiada Pengalaman: Selepas kerajaan Warisan membatalkan kontrak konsesi lama pada tahun 2018, mereka melantik syarikat-syarikat kontraktor baharu untuk menguruskan loji rawatan air. Malangnya, syarikat yang dipilih didakwa lemah dari segi teknikal dan tiada rekod prestasi yang kukuh dalam industri air.
Pengurusan Air Semakin Kucar-Kacir: Akibat kegagalan menilai keupayaan syarikat-syarikat baharu ini, sistem agihan air negeri menjadi lumpuh dan gangguan bekalan air menjadi semakin parah. Kesannya berlarutan menjejaskan struktur pengurusan sehingga ke hari ini.
Rakyat Sabah akhirnya dijadikan ‘tikus makmal’ untuk menguji kontraktor yang tidak kompeten!
KESIMPULAN & DESAKAN TERBUKA
Penamatan kontrak yang membawa implikasi kewangan besar menimbulkan persoalan mengenai kepimpinan Shafie Apdal dalam menilai risiko perundangan dan kewangan ketika keputusan tersebut dibuat.
GBB menyokong agar badan penguat kuasa termasuk Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) melakukan semakan perundangan dan siasatan forensik secara menyeluruh terhadap fail keputusan berkenaan bagi menentukan sama ada terdapat sebarang salah laku.
GBB turut mendesak Shafie Apdal dan Peter Anthony bertanggungjawab serta memberikan penjelasan kepada rakyat Sabah mengenai implikasi RM315.2 juta tersebut. Sekiranya siasatan dan proses undang-undang membuktikan wujud liabiliti atau salah laku yang menyebabkan kerugian kepada negeri, pihak yang bertanggungjawab perlu dikenakan tindakan dan wang berkenaan dituntut semula mengikut undang-undang.
Menjelang pilihan raya akan datang, kami menyeru seluruh anak muda dan rakyat Sabah supaya melihat fakta dan rekod pentadbiran sebelum membuat pilihan demi kestabilan serta kemajuan ekonomi Sabah.
OLEH:
AHMAD ABDULLAH
GABUNGAN BELIA BORNEO (GBB)
5 SEPTEMBER 2026
